De Lysbeth Gavenkapel werd gesticht door [Lysbeth van Outshoorn], ter nagedachtenis aan haar overleden echtgenoot Gaeff Benningh Gerritz. Dat zit ook in de naam van de kapel; ‘Gaven’ is een oud-Nederlandse verbuiging van ‘Gaeff’ en drukt een bezitsrelatie uit: de naam van de kapel betekent dus ‘Lysbeth van Gaeff’.

---
## De echtgenoten van Lysbeth

Lysbeth liet de kapel bouwen na Gaeffs dood, toen zij inmiddels was hertrouwd met [Willem Andriesz]. Hij was een invloedrijk man die meermaals burgemeester van Amsterdam was in de periode waarin de zijkapellen van de Oude Kerk, waar ook deze kapel toe behoort, werden gebouwd, tussen 1493 en 1510. Lysbeth en Willem liggen naast elkaar begraven in de kapel, hun grafzerken dragen het wapen van Van Outshoorn.

Hoewel de kapel in eerste instantie een initiatief van Lysbeth was, had Willem ook belang bij de bouw. Dergelijke kerkelijke bouwprojecten boden immers een uitgelezen kans om als burgemeester sociaal-maatschappelijke aanzien te vergroten en welzijn uit te stralen. Ook de Hamburgerkapel en Weitkoperskapel zijn op vergelijkbare wijze, door initiatieven van andere burgemeesters, tot stand gekomen.

## Het altaar in de Lysbeth gavenkapel en de gevolgen van de Beeldenstorm

In de katholieke tijd stonden in de Oude Kerk talloze heiligenbeelden en [altaren](http://vocab.getty.edu/aat/300003725) die aan specifieke heiligen waren gewijd. Deze overleefden de [Beeldenstorm](http://www.wikidata.org/entity/Q513860) en de daaropvolgende [Alteratie] niet. Voor de protestanten golden rijk versierde altaren en beelden van heiligen namelijk als afgoderij; zij streefden naar een sober kerkinterieur dat de aandacht niet zou afleiden van de eredienst.

Aan de hand van historische bronnen is het grotendeels gelukt te reconstrueren welke beelden en altaren zich op verschillende plekken in de kerk bevonden. Oorspronkelijk stond in de Lysbeth Gavenkapel het Verrijzingsaltaar, en de officiële naam van de kapel was dan ook de Verrijzingskapel. De huidige naam is in de volksmond ontstaan. De kapel werd ook wel het "Koor van de Tiende Mis" genoemd, omdat hier dagelijks om tien uur een mis werd gelezen.